☰ Menu
Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu
Herb Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu

Poniedziałek 23.09.2019

A A A A
A A+ A++
zaawansowane

Wyniki kontroli WIJHARS za 2013 rok

 

 

Informacja o działalności WIJHARS Poznań za rok 2013

 

Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w Poznaniu w 2013 roku przeprowadził ogółem 2536 kontroli, w tym:

  • 873 kontroli jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych i środków produkcji rolnej na rynku krajowym,
  • 1663 kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą.

 

  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych i środków produkcji na rynku krajowym

 

W ramach kontroli jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w obrocie krajowym, 791 kontroli zrealizowano w trybie planowym i 34 w trybie doraźnym zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych. Pozostałe 25 kontroli zostały przeprowadzone jako kontrole doraźne Wojewódzkiego Inspektora oraz 23 w odpowiedzi na skargi konsumentów.

 

Zakres kontroli planowych (wybrane zagadnienia):

Inspekcja JHARS stojąc na straży interesów konsumentów w 2013 roku skoncentrowała się podobnie jak w roku ubiegłym, na kontroli artykułów rolno-spożywczych powszechnie dostępnych i spożywanych. Były to produkty skierowane przede wszystkim do przeciętnego konsumenta, takie jak: przetwory mleczne, przetwory mięsne i rybne, jaja, wyroby garmażeryjne, mrożonki warzywne z dodatkiem mięsa, makaron, pieczywo, świeże owoce i warzywa. Wśród kontrolowanych produktów w każdej branży uwzględnione zostały wyroby wyróżnione znakiem jakości Poznaj Dobrą Żywność.

Kontrola jakości handlowej tych produktów obejmowała zarówno cechy organoleptyczne, parametry fizykochemiczne, jak i prawidłowość znakowania. Spośród zaplanowanych, dwie kontrole ograniczone zostały wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości znakowania, tj. kontrola znakowania napojów bezalkoholowych, syropów owocowych i przetworów mlecznych pod kątem umieszczania wizerunku owoców w oznakowaniu oraz kontrola znakowania pieczywa, lodów i koncentratów spożywczych.

W oznakowaniu pieczywa nadal kwestionowano podawanie nazwy bez wskazania rodzaju pieczywa, wyszczególnianie składników bez zachowania kolejności malejącej, a także pomijania składników składnika złożonego (np. polepszaczy, mieszanek piekarskich), czy składników alergennych.

W oznakowaniu koncentratów spożywczych najczęściej kwestionowano użycie określenia „naturalny” bez uzasadnienia, podanie oświadczenia „bez konserwantów” lub podobnych w przypadku produktów, do których nie można dodawać konserwantów, a także podanie nieprawidłowych określeń funkcji technologicznej zastosowanej substancji dodatkowej.

W 2013 roku kontrolą w zakresie oznakowania objęto grupę lodów, tj. lody mleczne, lody wodne oraz sorbety. Znakowanie lodów najczęściej kwestionowano ze względu na zastosowanie nazwy lub grafiki sugerującej inny niż w rzeczywistości skład produktu (np. „lody śmietankowe”, podczas gdy do produkcji użyto jedynie aromat).

Poszczególne kontrole były skoncentrowane na produktach kluczowych dla każdej branży oraz na wyrobach, których jakość handlowa w zakresie parametrów fizyko-chemicznych nie była ostatnio sprawdzana przez Inspekcję, np. makaron, wyroby czekoladowe i wódka.

W kontroli makaronu parametrem najczęściej kwestionowanym była zaniżona zawartość składnika jajecznego (jaj, masy jajowej, jaj w proszku) wyliczona na podstawie zawartości tłuszczu. Oznakowanie makaronu kwestionowano głównie z powodu nadużywania określeń: „domowy”, „babuni”, „wiejski”, które zamieszczano na opakowaniach makaronów produkowanych na skalę przemysłową z dodatkiem gotowych półproduktów, np. masy jajowej pasteryzowanej i kurkumy, które to składniki nie są stosowane w warunkach domowych, a także podawania informacji sugerujących specjalne właściwości, np. „Gwarancja doskonałej jakości”, „Premium”, których użycie nie miało uzasadnienia w dokumentacji zakładowej producenta.

Kontrolą objęte zostały również produkty, które wykazywały wysoki odsetek nieprawidłowości, np. przetwory mięsne, fermentowane napoje winiarskie oraz produkty dotychczas niekontrolowane, takie jak lody.

W 2013 roku po raz pierwszy zaplanowano kontrolę wybranych środków spożywczych pod kątem prawidłowości umieszczania w ich oznakowaniu wizerunku owoców. Kontrola ta dotyczyła takich produktów jak: napoje bezalkoholowe, syropy owocowe i przetwory mleczne. Była sprawdzana zgodność informacji umieszczonych w oznakowaniu z deklaracją producenta. Działania kontrolne koncentrowały się na eliminowaniu produktów, których nazwy, np. „z owocami” lub „owocowy”, itp. nie są zgodne ze składem surowcowym.

Podczas kontroli wyrobów z mięsa czerwonego sprawdzona została zgodność jakości handlowej tych wyrobów z deklaracją producenta ze szczególnym uwzględnieniem przepisów rozporządzenia 853/2004 w zakresie użycia różnego rodzaju białek pochodzenia zwierzęcego, jak również zasadność ich użycia. Jednocześnie w myśl przepisów rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności ocenie podlegało technologiczne uzasadnienie stosowania substancji zwiększających wodochłonność oraz nazw wędlin pod kątem składu surowcowego.

Badania laboratoryjne przeprowadzone na pobranych próbkach wędlin, wykonane techniką łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR oraz Real Time PCR) miały na celu identyfikację surowców mięsnych poprzez określenie DNA gatunku zwierzęcia wykorzystanego do przetwórstwa. W ten sposób wykazano zafałszowanie niektórych wędlin nie deklarowanymi w składzie surowcami drobiowymi oraz wołowymi, a także mięsem oddzielonym mechanicznie.

Brak podania na etykiecie wszystkich surowców wykorzystanych w procesie produkcji lub stosowanie określeń sugerujących szczególne właściwości wyrobu, np. „tradycyjny” bez posiadanej stosownej dokumentacji stanowiącej o charakterze produktu wprowadza konsumenta w błąd i uniemożliwia dokonanie właściwego wyboru przy zakupie.

Ponadto w ramach zaplanowanych działań sprawdzone zostały artykuły oferowane do sprzedaży bez opakowań lub pakowane na etapie handlu detalicznego, np. wędliny, pieczywo, wyroby garmażeryjne, ryby mrożone glazurowane, ryby wędzone i solone.

Kontrolą w zakresie jakości handlowej przetworów mlecznych objęto śmietany oraz produkty naturalne, w kontekście zasadności stosowania żelatyny wieprzowej oraz dozwolonych substancji dodatkowych. Wyroby z mleka dodatkowo skontrolowano w celu eliminacji zafałszowań tłuszczem zwierzęcym.

Podczas każdej kontroli jakości handlowej oraz kontroli znakowania wybranych grup artykułów rolno-spożywczych była prowadzona kontrola w zakresie znakowania produktów sugerujących, że:

- zostały wyprodukowane metodami ekologicznymi,

- posiadają zarejestrowaną nazwę jako chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowana tradycyjna specjalność.

W przypadku niektórych branż kontrole jakości handlowej oraz znakowania poza produktami konwencjonalnymi obejmowały także wyroby wytwarzane w przetwórniach ekologicznych.

Do chwili obecnej zostały zarejestrowane przez Komisję Europejską następujące produkty z Wielkopolski: trzy jako chronione oznaczenie geograficzne, w tym rogal świętomarciński, wielkopolski ser smażony oraz andruty kaliskie, olej rydzowy z lnianki jako gwarantowana tradycyjna specjalność.

Znowelizowana ustawa o rejestracji i ochronie oznaczeń i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych wskazuje Wojewódzkiego Inspektora JHARS jako organ do przeprowadzenia kontroli zgodności procesu produkcji ze specyfikacją produktów rolnych i środków spożywczych posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenia geograficzne lub będących gwarantowaną tradycyjną specjalnością.

W roku 2013 kontrole sprawdzające przeprowadzono u 97 producentów rogala świętomarcińskiego, 4 producentów wielkopolskiego sera smażonego, 3 producentów andrutów kaliskich i 1 producenta oleju rydzowego.

W ramach kontroli urzędowych produktów posiadających zarejestrowane nazwy jako Chroniona Nazwa Pochodzenia (CHNP), Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) lub Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS) inspektorzy sprawdzali czy producenci przestrzegają wymagań specyfikacji oraz czy spełnione są wymagania jakości handlowej. Kontrole realizowane były w ramach zaplanowanych na rok 2013 kontroli jakości handlowej poszczególnych grup towarowych artykułów rolno-spożywczych.

 

Zakres kontroli doraźnych, realizowanych przez Inspekcję na rynku krajowym był wynikiem oceny bieżącej sytuacji i analizy problemów występujących w tym okresie na poszczególnych rynkach artykułów rolno – spożywczych.

w związku z powiadomieniami w ramach funkcjonowania systemu RASF, dotyczącymi podejrzenia fałszowania przetworów mięsnych surowcem pochodzenia końskiego oraz składnikami alergennymi przeprowadzono 19 kontroli doraźnych, zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora JHARS.

 

  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą

 

W ramach urzędowej kontroli jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą, przeprowadzono następujące czynności:

  • 1316 kontroli artykułów rolno – spożywczych przywożonych z krajów trzecich (w tym 228 kontroli wina, 7 kontroli importowanych owoców i warzyw),
  • 347 kontroli artykułów rolno – spożywczych wywożonych do krajów trzecich (wydano 347 świadectw zgodności na owoce i warzywa, w tym 295 do Federacji Rosyjskiej),

Kontrole artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą prowadzono na podstawie:

  1. Rozporządzenia Rady (WE) Nr 543/2011 w sprawie wspólnej organizacji rynków rolnych ustanawiającego przepisy wykonawcze w sprawie kontroli zgodności z normami handlowymi obowiązującymi dla świeżych owoców i warzyw; kontrolą objęto:
  • jakość handlową świeżych owoców i warzyw wywożonych do krajów trzecich, najczęściej eksportowano jabłka, cebulę i pomidory, a także kapustę i borówkę.
  1. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. dotyczącego wspólnej organizacji rynku wina; kontrolą objęto wina importowane z Chile, Australii, RPA, USA, Mołdawii, Macedonii, Argentyny i Gruzji.
  1. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie artykułów rolno – spożywczych sprowadzanych do kraju oraz minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej; kontrolą objęto głównie takie artykuły jak:
  • Przetwory owocowo – warzywne importowane z Tajlandii, Turcji, Chin, Peru i Chile,
  • Sery dojrzewające i czekolady ze Szwajcarii,
  • Piwo z Meksyku,
  • Ryby mrożone z USA,
  • Kakao z Indonezji i Malezji,
  • Kawę i herbatę z Brazylii, Kongo, Wietnamu, Ugandy, Tanzanii, Sri Lanki, Indii, Peru,
  • Zioła i przyprawy z Indii, Indonezji, Turcji, Wietnamu, Chin, Egiptu,
  • Ryż z Pakistanu,
  • Soję z Kanady.

 

  1. Realizacja pozostałych czynności kontrolnych

 

W 2013 roku Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych przeprowadził czynności kontrolne wynikające z ustawowych kompetencji:

 

  • Kontrole „ex–post” realizowane przez Inspekcję, zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 485/2008 dotyczące transakcji finansowych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji w obszarze Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) i Wspólnej Polityki Rybackiej, z wyłączeniem refundacji eksportowych oraz działań objętych Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W 2013 roku przeprowadzono w ramach poszczególnych mechanizmów WPR 43 kontrole „ex–post”, tj.:

- 15 kontroli planowych w ramach mechanizmów: „Wyjątkowe środki wsparcia dla organizacji producentów– niezbieranie i zielone zbiory”, „Wyjątkowe środki wsparcia dla producentów, którzy nie są członkami organizacji producentów – niezbieranie i zielone zbiory”, „Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw”.

- 28 kontroli krzyżowych krajowych wewnętrznych w ramach mechanizmów: „Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw”, „Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, „Wyjątkowe środki wsparcia dla producentów, którzy nie są członkami organizacji producentów – niezbieranie i zielone zbiory”, „Wyjątkowe środki wsparcia dla organizacji producentów– niezbieranie i zielone zbiory”.

 

  • Czynności związane z wydaniem certyfikatów dla plantatorów chmielu:

Dla 25 plantatorów produkujących chmiel na 97 plantacjach o powierzchni ogółem 125,43 ha wydano 68 certyfikatów na chmiel nieprzygotowany.

 

  • Nadzór nad klasyfikacją poubojową w systemie EUROP

W 2013 roku nadzorem objęto 55 ubojni wieprzowiny i 8 ubojni wołowiny. W ramach nadzoru nad klasyfikacją poubojową wieprzowiny przeprowadzono 441 kontroli, w ramach klasyfikacji poubojowej wołowiny 96 kontroli.

 

  • Czynności związane z dokonaniem oceny polegające na sprawdzeniu czy artykuł rolno–spożywczy spełnia wymagania określone w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania deklarowane przez producenta.

W ramach oceny jakości handlowej artykułów rolno–spożywczych wykonywanej na wniosek przedsiębiorcy, w 2013 roku wydano łącznie 83 świadectwa jakości, w tym dla rolników na potrzeby kredytu „Nowe Technologie”- 46 świadectw. Wydano 2 opinie warunków techniczno-technologicznych w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, przeprowadzono 105 kontroli na wniosek producentów artykułów spożywczych z Chronionym Oznaczeniem Geograficznym, Chronioną Nazwą Pochodzenia i Gwarantowaną Tradycyjną Specjalnością.

 

Efektywność kontroli przeprowadzonych w 2013 roku.

 

  1. Wyniki kontroli

W wyniku kontroli, przeprowadzonych w zakresie jakości handlowej artykułów rolno–spożywczych i środków produkcji rolnej na rynku krajowym, nieprawidłowości stwierdzono w przypadku 108 jednostek. Wydano 148 decyzji administracyjnych.

Najwięcej, bo aż 83 decyzje wydano na podstawie art. 40 a, ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ustalającego kary finansowe dla podmiotów w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w tym 48 decyzji o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta oraz 31 decyzji o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułow zafałszowanych.

Decyzje wydano także na podstawie innych ustaw, w tym kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym za wprowadzanie do obrotu produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego lub środka do produkcji ekologicznej, niespełniającego określonych wymagań.

Wydano także 7 decyzji zwalniających z obowiązku znakowania jaj na podstawie art. 17 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz 30 decyzji dotyczących odstępstw od zasad produkcji w rolnictwie ekologicznym (w tym 3 decyzje odmowne).

Decyzjami administracyjnymi wpisano także do rejestru 56 rzeczoznawców.

 

  1. Sankcje karne zastosowane w 2013 roku

 

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych daje możliwość nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji. Ustalając wysokość kary wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno – spożywczych i wielkość jego obrotów.

Wydano 83 decyzje o karach finansowych na ogólną kwotę 242000,00 zł, głównie za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno–spożywczych nie odpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów. Wydano także 31 decyzji o ukaranie za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno–spożywczych zafałszowanych na kwotę 164500,00 zł, 1 decyzję za niewykonanie zaleceń pokontrolnych na kwotę 5000,00 zł i 3 decyzje z ustawy o rolnictwie ekologicznym na kwotę 4500,00 zł.

Ponadto w 2013 roku inspektorzy WIJHARS w wyniku przeprowadzonych kontroli nałożyli ogółem 53 grzywny w drodze mandatu karnego na kwotę 10550,00 zł.

Podstawą prawną grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego była najczęściej ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wytworzył:
Mirosława Mruk
(2014-04-02)
Udostępnił:
Renata Roszewska
(2014-04-02 13:30:44)
Ostatnio zmodyfikował:
Renata Roszewska
(2014-04-02 13:37:14)
 

Biuletyn Informacji Publicznej wykorzystuje pliki cookies.

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

X