☰ Menu
Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu
Herb Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu

Poniedziałek 23.09.2019

A A A A
A A+ A++
zaawansowane

Wyniki kontroli WIJHARS Poznań za 2014 r.

 

Informacja o działalności WIJHARS Poznań za rok 2014

 

Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w Poznaniu w 2014 roku przeprowadził ogółem 2733 kontrole, w tym:

  • 1119 kontroli jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych i środków produkcji rolnej na rynku krajowym,
  • 1614 kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą.
  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych i środków produkcji na rynku krajowym

W ramach kontroli jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w obrocie krajowym, 764 kontrole zrealizowano w trybie planowym i 25 w trybie doraźnym zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych oraz 18 kontroli w odpowiedzi na skargi konsumentów.

Zakres kontroli planowych (wybrane zagadnienia):

Inspekcja JHARS stojąc na straży interesów konsumentów w 2014 roku skoncentrowała się podobnie jak w roku ubiegłym, na kontroli artykułów rolno-spożywczych powszechnie dostępnych i spożywanych. Były to produkty skierowane przede wszystkim do przeciętnego konsumenta, takie jak: przetwory mleczne, przetwory mięsne i rybne, jaja, przetwory zbożowe (mąki, kasze, płatki zbożowe), wyroby garmażeryjne (pierogi, pyzy, krokiety), mrożonki owocowe i warzywne, pieczywo, świeże owoce i warzywa. Wśród kontrolowanych produktów w każdej branży uwzględnione zostały wyroby wyróżnione znakiem jakości Poznaj Dobrą Żywność.

Kontrola jakości handlowej obejmowała zarówno cechy organoleptyczne, parametry fizykochemiczne, jak i prawidłowość znakowania. Spośród zaplanowanych, dwie kontrole ograniczone zostały wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości znakowania, tj. kontrola znakowania pieczywa, wyrobów cukierniczych, przekąsek (typu paluszki, precelki, chipsy i prażynki ziemniaczane, orzeszki ziemne) oraz wyrobów garmażeryjnych (w tym pizzy, zapiekanek, pasztecików, bułek z nadzieniem). Dodatkowo podczas kontroli prawidłowości oznakowania, pobrano do badań laboratoryjnych próbki pieczywa na obecność barwników – karmelu, wyrobów cukierniczych na zawartość substancji konserwujących, przekąsek na zawartość soli w przypadku, gdy zachodziło podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości w tym zakresie.

W oznakowaniu pieczywa nadal kwestionowano podawanie nazwy bez wskazania rodzaju pieczywa, wyszczególnianie składników bez zachowania kolejności malejącej, a także pomijanie składników składnika złożonego (np. polepszaczy, mieszanek piekarskich), czy składników alergennych.

W oznakowaniu najczęściej kwestionowano użycie określenia „naturalny” bez uzasadnienia, podanie oświadczenia „bez konserwantów” lub podobnych w przypadku produktów, do których nie można dodawać konserwantów, a także podanie nieprawidłowych określeń funkcji technologicznej zastosowanej substancji dodatkowej.

W 2014 roku przeprowadzono kontrolę lodów (lody mleczne, lody wodne oraz sorbety). Poprzednia kontrola tej grupy produktów odbyła się w roku 2013 i dotyczyła jedynie weryfikacji prawidłowości znakowania. W roku 2014 w Wielkopolsce skontrolowano cieszące się wielkim powodzeniem lody tradycyjne, pobierając ich próbki do badań laboratoryjnych. Nie stwierdzono nieprawidłowości.

W minionym roku przeprowadzono kontrolę oznakowania wybranych środków spożywczych, m.in. pod kątem nieprawidłowości umieszczania w ich oznakowaniu wizerunku owoców. Kontrola ta dotyczyła takich produktów jak: soki i nektary, napoje bezalkoholowe, fermentowane napoje winiarskie (napoje aromatyzowane, jak i napoje na bazie soków owocowych, cydry, perry, miody pitne) oraz piwa. Wyniki kontroli przeprowadzonych w latach 2012 – 2014 pokazują, że jakość handlowa w zakresie znakowania soków i nektarów poprawia się. Sprawdzano zgodność informacji umieszczonych w oznakowaniu z deklaracją producenta. Działania kontrolne koncentrowały się na eliminowaniu produktów, których nazwy, np. „z owocami” lub „owocowy”, itp. nie są zgodne ze składem surowcowym.

Kontrola jakości handlowej przetworów mlecznych uwzględniała takie produkty jak: napoje mleczne fermentowane, masło sery podpuszczkowe (w tym kozie i owcze) oraz serki, sery twarogowe, śmietany, śmietanki, tłuszcze mleczne do smarowania.

Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie oceny organoleptycznej, parametrów fizykochemicznych i cech mikrobiologicznych w wyrobach gotowych świadczą o tym, iż nie wszyscy kontrolowani producenci dokładają należytej staranności, aby uzyskać produkt o pożądanej i oczekiwanej przez konsumenta jakości oraz nie monitorują na bieżąco produkowanych wyrobów. Jednakże analizując wyniki kontroli na przestrzeni kilku lat widać poprawę jakości handlowej przetworów mlecznych.

Podczas kontroli wyrobów z mięsa czerwonego sprawdzona została zgodność jakości handlowej tych wyrobów z deklaracją producenta, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów rozporządzenia nr 853/2004 w zakresie użycia różnego rodzaju białek pochodzenia zwierzęcego, jak również zasadność ich użycia. Jednocześnie w myśl rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności ocenie będzie podlegało technologiczne uzasadnienie stosowania substancji zwiększających wodochłonność oraz nazw wędlin pod kątem składu surowcowego.

Badania laboratoryjne przeprowadzone na pobranych próbkach wędlin, wykonane techniką łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR oraz Real Time PCR) miały na celu identyfikację surowców mięsnych poprzez określenie DNA gatunku zwierzęcia wykorzystanego do przetwórstwa. W ten sposób wykazano zafałszowanie niektórych wędlin nie deklarowanymi w składzie surowcami drobiowymi oraz wołowymi, a także mięsem oddzielonym mechanicznie.

Brak podania na etykiecie wszystkich surowców wykorzystanych w procesie produkcji lub stosowanie określeń sugerujących szczególne właściwości wyrobu, np. „domowy”, czy „tradycyjny” bez posiadanej stosownej dokumentacji stanowiącej o charakterze produktu wprowadza konsumenta w błąd i uniemożliwia dokonanie właściwego wyboru przy zakupie.

Ponadto w ramach zaplanowanych działań sprawdzone zostały artykuły oferowane do sprzedaży bez opakowań lub pakowane na etapie handlu detalicznego, np. wędliny, pieczywo, wyroby garmażeryjne, ryby mrożone glazurowane, ryby wędzone i solone.

Podczas każdej kontroli jakości handlowej oraz kontroli znakowania wybranych grup artykułów rolno-spożywczych była prowadzona kontrola w zakresie znakowania produktów sugerujących, że:

- zostały wyprodukowane metodami ekologicznymi

- posiadają zarejestrowaną nazwę jako chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowana tradycyjna specjalność.

W przypadku niektórych branż kontrole jakości handlowej oraz znakowania poza produktami konwencjonalnymi obejmowały także wyroby wytwarzane w przetwórniach ekologicznych.

Do chwili obecnej zostały zarejestrowane przez Komisję Europejską następujące produkty z Wielkopolski: trzy jako chronione oznaczenie geograficzne, w tym rogal świętomarciński, wielkopolski ser smażony oraz andruty kaliskie, olej rydzowy z lnianki jako gwarantowana tradycyjna specjalność.

Znowelizowana ustawa o rejestracji i ochronie oznaczeń i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych wskazuje Wojewódzkiego Inspektora JHARS jako organ do przeprowadzenia kontroli zgodności procesu produkcji ze specyfikacją produktów rolnych i środków spożywczych posiadających chronioną nazwę pochodzenia, chronione oznaczenia geograficzne lub będących gwarantowaną tradycyjną specjalnością.

W roku 2014 kontrole sprawdzające przeprowadzono u 100 producentów rogala świętomarcińskiego, 4 producentów wielkopolskiego sera smażonego, 2 producentów andrutów kaliskich i 1 producenta oleju rydzowego.

W ramach kontroli urzędowych produktów posiadających zarejestrowane nazwy jako Chroniona Nazwa Pochodzenia (CHNP), Chronione Oznaczenie Geograficzne (ChOG) lub Gwarantowana Tradycyjna Specjalność (GTS) inspektorzy sprawdzali czy producenci przestrzegają wymagań specyfikacji oraz czy spełnione są wymagania jakości handlowej. Kontrole realizowane były w ramach zaplanowanych na rok 2014 kontroli jakości handlowej poszczególnych grup towarowych artykułów rolno-spożywczych.

 

Zakres kontroli doraźnych, realizowanych przez Inspekcję na rynku krajowym był wynikiem oceny bieżącej sytuacji i analizy problemów występujących w tym okresie na poszczególnych rynkach artykułów rolno – spożywczych.

Przeprowadzono 25 kontroli doraźnych, zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora JHARS.

 

Działania związane z przyjętymi nadzwyczajnymi środkami wsparcia w sektorze owoców i warzyw, spowodowanymi rosyjskim embargiem.

Dnia 8 sierpnia 2014 roku Federacja Rosyjska wprowadziła embargo na świeże owoce i warzywa przywożone z państw UE. Dnia 18 sierpnia 2014 roku Komisja Europejska przyjęła nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw. Działania w ramach mechanizmu wsparcia przebiegającego w dwóch turach: od 19 sierpnia 2014 roku do 15 października 2014 roku oraz od 15 października do końca 2014 roku, polegały na wydaniu 312 świadectw zgodności dla jabłek, gruszek, kapusty, marchwi i innych warzyw przeznaczonych do bezpłatnej dystrybucji.

  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą

W ramach urzędowej kontroli jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą, przeprowadzono następujące czynności:

  • 1435 kontroli artykułów rolno – spożywczych przywożonych z krajów trzecich (w tym 215 kontroli wina, 12 kontroli importowanych owoców i warzyw),
  • 179 kontroli artykułów rolno – spożywczych wywożonych do krajów trzecich (wydano 1217 świadectw zgodności na owoce i warzywa, w tym 58 do Federacji Rosyjskiej),

Kontrole artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą prowadzono na podstawie:

  1. Rozporządzenia Rady (WE) Nr 543/2011 w sprawie wspólnej organizacji rynków rolnych ustanawiającego przepisy wykonawcze w sprawie kontroli zgodności z normami handlowymi obowiązującymi dla świeżych owoców i warzyw; kontrolą objęto:
  • jakość handlową świeżych owoców i warzyw wywożonych do krajów trzecich, najczęściej eksportowano jabłka, cebulę i pomidory, a także kapustę i borówkę.
  1. Rozporządzenie Rady (WE) Nr 479/2008 z dnia 29 kwietnia 2008 r. dotyczącego wspólnej organizacji rynku wina; kontrolą objęto wina importowane z Chile, Australii, RPA, USA, Mołdawii, Macedonii, Argentyny i Gruzji.
  1. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie artykułów rolno – spożywczych sprowadzanych do kraju oraz minimalnych ilości podlegających kontroli jakości handlowej; kontrolą objęto głównie takie artykuły jak:
  • Przetwory owocowo – warzywne importowane z Tajlandii, Turcji, Chin, Peru i Chile,
  • Sery dojrzewające i czekolady ze Szwajcarii,
  • Piwo z Meksyku,
  • Ryby mrożone z USA,
  • Kakao z Indonezji i Malezji,
  • Kawę i herbatę z Brazylii, Kongo, Wietnamu, Ugandy, Tanzanii, Sri Lanki, Indii, Peru,
  • Zioła i przyprawy z Indii, Indonezji, Turcji, Wietnamu, Chin, Egiptu,
  • Ryż z Pakistanu,
  • Soję z Kanady.
  1. Realizacja pozostałych czynności kontrolnych

W 2014 roku Wojewódzki Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych przeprowadził czynności kontrolne wynikające z ustawowych kompetencji:

  • Kontrole „ex–post” realizowane przez Inspekcję, zgodnie z Rozporządzeniem Rady (WE) Nr 485/2008 dotyczące transakcji finansowych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji w obszarze Wspólnej Polityki Rolnej (WPR) i Wspólnej Polityki Rybackiej, z wyłączeniem refundacji eksportowych oraz działań objętych Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W 2014 roku przeprowadzono w ramach poszczególnych mechanizmów WPR 33 kontrole „ex–post”, tj.:

- 9 kontroli planowych w ramach mechanizmów: „Program Owoce w szkole”, „Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, „Wsparcie rynku produktów pszczelich”

- 24 kontrole krzyżowe krajowe wewnętrzne w ramach mechanizmów: „Program Owoce w szkole”, „Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, „Dostarczanie nadwyżek żywności najuboższej ludności UE”, „Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw”, „Dopłaty do prywatnego przechowywania masła”, „Wsparcie rynku produktów pszczelich”.

  • Czynności związane z wydaniem certyfikatów dla plantatorów chmielu:

Dla 22 plantatorów produkujących chmiel na 90 plantacjach o powierzchni ogółem 117,78 ha wydano 67 certyfikatów na chmiel nieprzygotowany.

  • Nadzór nad klasyfikacją poubojową w systemie EUROP

W 2014 roku nadzorem objęto 53 ubojnie wieprzowiny i 8 ubojni wołowiny. W ramach nadzoru nad klasyfikacją poubojową wieprzowiny przeprowadzono 418 kontroli, w ramach klasyfikacji poubojowej wołowiny 80 kontroli.

  • Czynności związane z dokonaniem oceny polegające na sprawdzeniu czy artykuł rolno–spożywczy spełnia wymagania określone w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania deklarowane przez producenta.

W ramach oceny jakości handlowej artykułów rolno–spożywczych wykonywanej na wniosek przedsiębiorcy, w 2014 roku wydano łącznie 113 świadectwa jakości, w tym dla rolników na potrzeby kredytu „Nowe Technologie”- 65 świadectw. Wydano 1 opinię warunków techniczno-technologicznych w zakresie wyrobu i rozlewu wyrobów winiarskich, przeprowadzono 107 kontroli na wniosek producentów artykułów spożywczych z Chronionym Oznaczeniem Geograficznym, Chronioną Nazwą Pochodzenia i Gwarantowaną Tradycyjną Specjalnością.

 

Efektywność kontroli przeprowadzonych w 2014 roku.

  1. Wyniki kontroli

W wyniku kontroli, przeprowadzonych w zakresie jakości handlowej artykułów rolno–spożywczych i środków produkcji rolnej na rynku krajowym, nieprawidłowości stwierdzono w przypadku 122 jednostek. Wydano 122 decyzje administracyjne.

Najwięcej, bo aż 88 decyzji wydano na podstawie art. 40 a, ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, ustalającego kary finansowe dla podmiotów w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w tym 58 decyzji o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta oraz 23 decyzje o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułow zafałszowanych.

Decyzje wydano także na podstawie innych ustaw, w tym kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy z dnia 10 lipca 2007 r. o nawozach i nawożeniu, ustawy z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym za wprowadzanie do obrotu produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego lub środka do produkcji ekologicznej, niespełniającego określonych wymagań (5 decyzji).

Wydano także 11 decyzji zwalniających z obowiązku znakowania jaj na podstawie art. 17 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych oraz 23 decyzje dotyczące odstępstw od zasad produkcji w rolnictwie ekologicznym na podstawie art. 11 ustawy o rolnictwie ekologicznym (w tym 4 decyzje odmowne).

Decyzjami administracyjnymi wpisano także do rejestru 144 rzeczoznawców.

  1. Sankcje karne zastosowane w 2014 roku

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych daje możliwość nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji. Ustalając wysokość kary wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno – spożywczych i wielkość jego obrotów.

Wydano 88 decyzji o karach finansowych na ogólną kwotę 132036,76 zł, głównie za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno–spożywczych nie odpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów. Wydano także 23 decyzje o ukaranie za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno–spożywczych zafałszowanych na kwotę 43500,00 zł i 3 decyzje z ustawy o rolnictwie ekologicznym na kwotę 5000,00 zł.

Ponadto w 2014 roku inspektorzy WIJHARS w wyniku przeprowadzonych kontroli nałożyli ogółem 44 grzywny w drodze mandatu karnego na kwotę 6450,00 zł.

Podstawą prawną grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego była najczęściej ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

 

 

Wytworzył:
Mirosława Mruk
(2015-03-24)
Udostępnił:
Renata Roszewska
(2015-03-24 12:21:11)
Ostatnio zmodyfikował:
Renata Roszewska
(2015-03-24 12:24:43)
 

Biuletyn Informacji Publicznej wykorzystuje pliki cookies.

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

X