☰ Menu
Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu
Herb Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w Poznaniu

Czwartek 20.06.2019

A A A A
A A+ A++
zaawansowane

Wyniki kontroli WIJHARS w Poznaniu za 2015 rok

Podsumowanie działalności WIJHARS za rok 2015

 

Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych w Poznaniu w 2015 roku przeprowadził ogółem 3978 czynności kontrolnych, w tym:

  • 2131 czynności kontrolnych na rynku krajowym,
  • 1847 czynności kontrolnych w obrocie z zagranicą.
  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych na rynku krajowym

W ramach kontroli jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych w obrocie krajowym zrealizowano 714 kontroli w trybie planowym i 24 w trybie doraźnym, zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych oraz 13 kontroli doraźnych Wojewódzkiego Inspektora.

Udzielono 20 odpowiedzi na skargi i wnioski.

Zakres kontroli planowych (wybrane zagadnienia)

Inspekcja JHARS stojąc na straży interesów konsumentów w 2015 roku skoncentrowała się, podobnie jak w roku ubiegłym na kontroli artykułów rolno – spożywczych powszechnie dostępnych i powszechnie spożywanych. Były to produkty skierowane przede wszystkim do przeciętnego konsumenta, takie jak: przetwory mleczne, przetwory mięsne i mięso drobiowe, jaja, pieczywo, przetwory owocowe i warzywne, świeże owoce i warzywa, kawa, herbata, herbatki owocowe, chrzan, musztarda i majonezy. Wśród kontrolowanych produktów w każdej branży uwzględnione zostały wyroby wyróżnione znakiem jakości Poznaj Dobrą Żywność.

Kontrola jakości handlowej obejmowała zarówno cechy organoleptyczne, parametry fizykochemiczne jak i prawidłowość znakowania. Spośród zaplanowanych, dwie kontrole ograniczone zostały wyłącznie do sprawdzenia prawidłowości znakowania, tj. kontrola znakowania wyrobów ciastkarskich, kawy, herbaty i herbatek owocowych, przypraw (jednoskładnikowych i mieszanek) oraz napojów bezalkoholowych.

Podczas kontroli jakości handlowej pieczywa pobrano do badań laboratoryjnych próbki pieczywa na obecność barwników – karmelu, innych parametrów fizyko – chemicznych wynikających z deklaracji producenta, a także próbki do badań mikrobiologicznych w celu oznaczenia obecności bakterii fermentacji mlekowej w pieczywie, oznakowanym jako produkowane na naturalnym kwasie.

W oznakowaniu pieczywa nadal kwestionowano podawanie nazwy fantazyjnej bez wskazania rodzaju pieczywa, wyszczególnianie składników bez zachowania kolejności malejącej, a także pomijanie składników składnika złożonego (np. polepszaczy, mieszanek piekarskich), czy składników alergennych.

W oznakowaniu najczęściej kwestionowano użycie bez uzasadnienia określenia „naturalny”, podanie oświadczenia „bez konserwantów” lub podobnych w przypadku produktów do których nie można dodawać konserwantów, a także podanie nieprawidłowych określeń funkcji technologicznej zastosowanej substancji dodatkowej.

W minionym roku przeprowadzono kontrolę oznakowania wybranych środków spożywczych między innymi pod kątem prawidłowości umieszczania w ich oznakowaniu wizerunku owoców. Kontrola ta dotyczyła takich produktów jak: soki i nektary, napoje bezalkoholowe. Wyniki kontroli przeprowadzonych w latach 2012 – 2015 pokazują, że jakość handlowa w zakresie znakowania soków i nektarów poprawia się. Sprawdzano zgodność informacji umieszczonych w oznakowaniu z deklaracją producenta. Działania kontrolne koncentrowały się na eliminowaniu produktów, których nazwy, np. „z owocami” lub „owocowy”, itp. nie są zgodne ze składem surowcowym.

Kontrola jakości handlowej przetworów mlecznych uwzględniała takie produkty jak napoje mleczne fermentowane, masło, sery podpuszczkowe (w tym kozie i owcze) oraz serki, sery twarogowe, śmietany, śmietanki, tłuszcze mleczne do smarowania.

Stwierdzone nieprawidłowości w zakresie oceny organoleptycznej, parametrów fizykochemicznych i cech mikrobiologicznych w wyrobach gotowych świadczą o tym, iż nie wszyscy kontrolowani producenci dokładają należytej staranności, aby uzyskać produkt o pożądanej i oczekiwanej przez konsumenta jakości oraz nie monitorują na bieżąco produkowanych wyrobów. Jednakże analizując wyniki kontroli na przestrzeni kilku lat widać poprawę jakości handlowej przetworów mlecznych.

Podczas kontroli wyrobów z mięsa czerwonego sprawdzona została zgodność jakości handlowej tych wyrobów z deklaracją producenta, ze szczególnym uwzględnieniem przepisów rozporządzenia (WE) nr 853/2004 w zakresie użycia różnego rodzaju białek pochodzenia zwierzęcego, jak również zasadność ich użycia oraz rozporządzenia UE nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności. Jednocześnie w myśl przepisów rozporządzenia (WE) nr 1333/2008 z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie dodatków do żywności, ocenie podlegało technologiczne uzasadnienie stosowania substancji zwiększających wodochłonność. W przypadku stwierdzenia obecności niedeklarowanych na etykiecie surowców, tj. substancji zagęszczających, wiążących wodę, mających właściwości żelujące przyjmuje się, że wyrób jest zafałszowany. Analizowano także nazwy wędlin pod kątem składu surowcowego.

Badania laboratoryjne przeprowadzone na pobranych próbkach wędlin, wykonane techniką łańcuchowej reakcji polimerazy (PCR oraz Real Time PCR ) miały na celu identyfikację surowców mięsnych poprzez określenie DNA gatunku zwierzęcia, wykorzystanego do przetwórstwa. W ten sposób wykazano zafałszowanie niektórych wędlin niedeklarowanymi w składzie surowcami drobiowymi oraz wołowymi, a także mięsem oddzielonym mechanicznie.

Brak podania na etykiecie wszystkich surowców wykorzystanych w procesie produkcji lub stosowanie określeń sugerujących szczególne właściwości wyrobu, np. „domowy”czy „tradycyjny” bez posiadanej stosownej dokumentacji, stanowiącej o charakterze produktu wprowadza konsumenta w błąd i uniemożliwia dokonanie właściwego wyboru przy zakupie.

Podczas każdej kontroli jakości handlowej oraz kontroli znakowania wybranych grup artykułów rolno – spożywczych była prowadzona kontrola w zakresie znakowania produktów sugerujących, że:

  • zostały wyprodukowane metodami ekologicznymi,
  • posiadają zarejestrowaną nazwę jako chroniona nazwa pochodzenia, chronione oznaczenie geograficzne lub gwarantowana tradycyjna specjalność.

W przypadku niektórych branż, kontrole jakości handlowej oraz znakowania poza produktami konwencjonalnymi obejmowały także wyroby wytwarzane w przetwórniach ekologicznych.

Do chwili obecnej zostały zarejestrowane przez Komisję Europejską następujące produkty z Wielkopolski: trzy jako „chronione oznaczenie geograficzne”, w tym rogal świętomarciński, wielkopolski ser smażony oraz andruty kaliskie i olej rydzowy z lnianki jako „gwarantowana tradycyjna specjalność”. Tym sposobem województwo wielkopolskie zdecydowanie wysunęło się na pozycję lidera tego segmentu rynku żywności jakościowej, z naszym sztandarowym produktem – rogalem świętomarcińskim, zarejestrowanym jeszcze w 2008 roku.

Znowelizowana ustawa o rejestracji i ochronie nazw i oznaczeń produktów rolnych i środków spożywczych oraz o produktach tradycyjnych wskazuje Wojewódzkiego Inspektora JHARS jako organ do przeprowadzenia kontroli zgodności procesu produkcji ze specyfikacją produktów rolnych i środków spożywczych posiadających „chronioną nazwę pochodzenia”, „chronione oznaczenie geograficzne” lub będących „gwarantowaną tradycyjną specjalnością”.

W minionym roku kontrole sprawdzające przeprowadzono u wybranych 20% producentów z ogólnej liczby zarejestrowanych wytwórców produktów z chronionymi oznaczeniami.

W ramach kontroli urzędowych produktów posiadających zarejestrowane nazwy jako ChNP, ChOG lub GTS inspektorzy sprawdzali czy producenci przestrzegają wymagań specyfikacji oraz czy spełnione są wymagania jakości handlowej. Kontrole realizowane były w ramach zaplanowanych na rok 2015 kontroli jakości handlowej poszczególnych grup towarowych artykułów rolno – spożywczych.

Zakres kontroli doraźnych, realizowanych przez Inspekcję na rynku krajowym był wynikiem oceny bieżącej sytuacji i analizy problemów występujących w tym okresie na poszczególnych rynkach artykułów rolno – spożywczych. Przeprowadzono 24 kontrole doraźne zgodnie z wytycznymi Głównego Inspektora oraz 13 kontroli Wojewódzkiego Inspektora.

Działania związane z przyjętymi nadzwyczajnymi środkami wsparcia w sektorze owoców i warzyw, spowodowanymi rosyjskim embargiem.

Dnia 8 sierpnia 2014 roku Federacja Rosyjska wprowadziła embargo na świeże owoce i warzywa przywożone z państw UE. Dnia 18 sierpnia 2014 roku Komisja Europejska przyjęła nadzwyczajne środki wsparcia dla producentów niektórych owoców i warzyw. Działania w ramach mechanizmu wsparcia przebiegającego w dwóch turach: od 19 sierpnia do 15 października 2014 r. oraz od 15 października do końca roku 2014, polegały na wydaniu przez WIJHARS w Poznaniu 312 świadectw zgodności z normami handlowymi UE dla jabłek, gruszek, kapusty, marchwi i innych warzyw przeznaczonych do bezpłatnej dystrybucji.

W dniu 16 lutego 2015 roku Główny Inspektor i wszystkie Wojewódzkie IJHARS podpisali trzecie porozumienie z Agencją Rynku Rolnego o współpracy w zakresie obejmowania na wniosek dyrektora OT ARR kontrolami owoców i warzyw, wycofywanych z rynku w celu bezpłatnej dystrybucji lub na inne przeznaczenie w ramach nadzwyczajnego wsparcia dla producentów owoców i warzyw. Przez cały rok 2015 wydano 1365 świadectw w ramach tego mechanizmu.

  1. Kontrole jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą

W ramach urzędowej kontroli jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych w obrocie z zagranicą, przeprowadzono następujące czynności:

  • 1847 kontroli artykułów rolno – spożywczych przywożonych z krajów trzecich (w tym 268 kontroli wina, 17 kontroli importowych owoców i warzyw oraz przetworów owocowo – warzywnych, serów dojrzewających, czekolady, ryb, kakao, kawy, herbaty, ziół i przypraw, ryżu i soi),
  • 307 kontroli artykułów rolno – spożywczych wywożonych do krajów trzecich (głównie jabłek i pomidorów do Białorusi i Egiptu).
  1. Realizacja pozostałych czynności kontrolnych

W 2015 roku Wojewódzki Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno – Spożywczych przeprowadził czynności kontrolne wynikające z ustawowych kompetencji:

  • Inspekcja prowadzi kontrole prawidłowości dokonanych transakcji finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji realizowanych w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, z wyłączeniem refundacji wywozowych, zwane kontrolami „ex – post”

W 2015 roku przeprowadzono w ramach poszczególnych mechanizmów Wspólnej Polityki Rolnej 21 kontroli „ex – post”, w tym:

- 8 kontroli planowych w ramach mechanizmów: „Program Owoce w szkole” i „Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, „Wsparcie rynku produktów pszczelich”, „Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw”,

- 13 kontroli krzyżowych krajowych wewnętrznych w ramach mechanizmów: „Program Owoce w szkole” i „Dopłaty do spożycia mleka i przetworów mlecznych w placówkach oświatowych”, „Pomoc finansowa dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw”, „Wsparcie działań promocyjnych i informacyjnych na rynkach wybranych produktów rolnych”, „Wsparcie na rynku produktów pszczelich”, „Kwotowanie produkcji mleka”.

  • Czynności związane z wydaniem certyfikatów dla plantatorów chmielu:

Dla 22 plantatorów produkujących chmiel wydano w 2015 roku 72 certyfikaty na chmiel nieprzygotowany.

  • Nadzór nad klasyfikacją poubojową w systemie EUROP

W 2015 roku nadzorem objęto 48 ubojni wieprzowiny i 10 ubojni wołowiny. W ramach nadzoru nad klasyfikacją poubojową wieprzowiny przeprowadzono 379 kontroli, w ramach klasyfikacji poubojowej wołowiny 71 kontroli.

Przeprowadzono także 24 kontrole sprawdzające rzetelność przekazywania danych rynkowych przez wyznaczone do tego ubojnie .

  • Czynności związane z dokonaniem oceny polegające na sprawdzeniu czy artykuł rolno – spożywczy spełnia wymagania określone w przepisach o jakości handlowej oraz dodatkowe wymagania deklarowane przez producenta.

W ramach oceny jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych wykonywanej na wniosek przedsiębiorcy, w 2015 roku wydano łącznie 70 świadectw jakości, w tym dla rolników na potrzeby kredytu „Nowe Technologie” 33 świadectwa. Przeprowadzono 19 kontroli na wniosek producentów artykułów spożywczych z Chronionym Oznaczeniem Geograficznym, Chronioną Nazwą Pochodzenia i Gwarantowaną Tradycyjną Specjalnością.

 

Efektywność kontroli przeprowadzonych w  2015 roku.

  1. Wyniki kontroli

W wyniku kontroli, przeprowadzonych w zakresie jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych wydano 98 decyzji administracyjnych.

Najwięcej, bo aż 64 decyzje wydano z ustawy o jakości handlowej na podstawie art. 40a, ustalające kary finansowe dla podmiotów w związku ze stwierdzonymi nieprawidłowościami, w tym 38 decyzji o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułu nieodpowiadającego jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta oraz 25 decyzji o karze pieniężnej za wprowadzenie do obrotu artykułów zafałszowanych, a także 1 decyzję finansową za niewykonanie zaleceń pokontrolnych.

Decyzje nakładające kary finansowe wydano także na podstawie innych ustaw, w tym ustawy o nawozach i nawożeniu, ustawy o rolnictwie ekologicznym za wprowadzanie do obrotu produktu jako produktu rolnictwa ekologicznego lub środka do produkcji ekologicznej niespełniającego określonych wymagań (3 decyzje).

Wydano także 5 decyzji zwalniających z obowiązku znakowania jaj na podstawie art.17d ustawy o jakości handlowej oraz 17 decyzji dotyczących odstępstw od zasad produkcji w rolnictwie ekologicznym na podstawie art.11 ustawy o rolnictwie ekologicznym (w tym 1 decyzja odmowna).

Decyzjami administracyjnymi wpisano także do rejestru 124 rzeczoznawców.

  1. Sankcje karne zastosowane w 2015 roku

Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych daje możliwość nakładania kar pieniężnych w drodze decyzji. Ustalając wysokość kary wojewódzki inspektor uwzględnia stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność podmiotu działającego na rynku artykułów rolno – spożywczych i wielkość jego obrotów oraz przychodów.

Wydano 67 decyzji o karach finansowych na ogólną kwotę 304056 zł, głównie za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno – spożywczych nie odpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach lub deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów, a także nakładające kary finansowe za wprowadzanie do obrotu artykułów rolno – spożywczych zafałszowanych (25 decyzji) na kwotę 123500 zł i 2 decyzje z ustawy o rolnictwie ekologicznym na kwotę 15500 zł. oraz z ustawy o nawozach i nawożeniu 1 decyzje na kwotę 119556 zł.

Ponadto w 2015 roku inspektorzy WIJHARS w wyniku przeprowadzonych kontroli nałożyli ogółem 51 grzywien w drodze mandatu karnego na kwotę 10250 zł.

Podstawą prawną grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego była najczęściej ustawa o jakości handlowej artykułów rolno – spożywczych.

 

 

Wytworzył:
Mirosława Mruk
(2016-02-03)
Udostępnił:
Renata Roszewska
(2016-02-03 12:49:15)
Ostatnio zmodyfikował:
Renata Roszewska
(2016-02-03 12:52:25)
 

Biuletyn Informacji Publicznej wykorzystuje pliki cookies.

Korzystanie z serwisu oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.

X